مؤاخذه و عذاب كردم ، پس تو اندوهناك مباش كه ما قوم تو را نيز مؤاخذه و عقاب مىكنيم .
فَكَيْفَ كانَ عِقابِ
شما اگر چه عقوبت و عذاب پيشينيان را مشاهده نكرديد ، ولى اخبار آن را شنيديد و به خرابى شهرها و آثارشان مرور كرديد ، پس چرا عبرت نمىگيريد ؟ و تو اى محمّد صلّى اللّه عليه و آله چرا اندوهناك مىشوى ؟ كه قوم تو سوءقصد داشتند و با تو جدال كردند .
وَ كَذلِكَ
همانند آن عقاب كه همه شنيدهاند .
حَقَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا
بر كسانى كه به خدا و كتابها و رسولان او ، به روز قيامت كافر شدند ، عذاب حتمى است بخصوص به آن دسته از كفّار كه به رسالت تو كافر شدند ، كه مقصود ناپذيرايان به « ولايت على عليه السّلام » است .
أَنَّهُمْ أَصْحابُ النَّارِ
كه آنان از اهل آتشند از امام باقر عليه السّلام آمده است : مقصود بنى اميّه است .
الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ
اين جمله جواب سؤال مقدّر ، مقابل قول خدا : «
ما يُجادِلُ فِي آياتِ اللَّهِ
» است ، گويا كه گفته شده : اين حال كافرين و مجادلهكنندگان در آيات خداست پس چگونه است حال مؤمنين ؟ پس فرمود :
حال آنها چنين است : كسانى كه عرش را حمل مىكنند .
وَ مَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ
و آنانى كه دوروبر آنانند ، به تسبيح و حمد پروردگار خويش مشغولند اين جمله عطف بر
« الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ »
يا عطف بر « العرش » مىباشد و نيز در