است .
وَ أَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْأَنْعامِ ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ
بيان زوجهاى هشتگانه در سورهى انعام گذشت ، لفظ « أنزل » در اينجا به معناى خلق و آفريدن است چنانچه اين معنا به امير المؤمنين عليه السّلام نسبت داده « 1 » شده است .
و استعمال لفظ « أنزل » براى اشعار به اين است كه شيء بودن هر چيز به سبب فعليت اخير آن است ، فعليت اخير هر صاحب نفسى نفس اوست .
و تحقيق مطلب اين است كه نفوس اگر چه از نظر جسمانى حادث است ، ليكن از آسمان ارواح و ارباب انواع به سوى افراد انواع نازل شده است .
بنابراين استعمال « أنزل » در معناى « خلق » به طريق مجاز نيست .
يَخْلُقُكُمْ فِي بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ خَلْقاً مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ
شما و بعد از خلقت گوشت و استخوان ، بعد مضغه و علقه به صورت حيوانى كامل و درست آفريد .
فِي ظُلُماتٍ ثَلاثٍ
در حالى كه شما را از تاريكى شكم و رحم و مشيم چنانچه در خبر آمده است گذارند .
ذلِكُمُ اللَّهُ
يعنى خدايى كه اوصاف و افعالش چنان است كه ذكر شد پروردگار شماست .
رَبُّكُمْ
پس پروردگارى جز او طلب نكنيد .
هامش
( 1 ) صافى ج 4 ص 314 ، احتياج ج 1 ص 250 چ مؤسسه الاعلمى : نور الثقلين ج 4 ص 476 ج 7