شده است ما مردانى را كه از اشرار حساب مىكرديم اينجا نمىبينيم ؟
بعضى گفتهاند : اين سخن را دشمنان آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله مىگويند ، مقصودشان شيعه امير المؤمنين عليه السّلام است .
أَتَّخَذْناهُمْ سِخْرِيًّا
لفظ « اتّخذناهم » با كسرهى همزه خوانده شده ، كه آن صفت ديگرى براى « رجالا » است ، با همزهى استفهام خوانده شده بنابراين كه انكار توبيخى باشد .
أَمْ زاغَتْ عَنْهُمُ الْأَبْصارُ
لفظ « ام » معادل قول خدا :
« ما لَنا لا نَرى »
است ، گويا كه آنان گفتند : كسانى را كه ما از بدان و اشرار حساب مىكرديم اينجا نيستند ، ما آنها را نمىبينيم ، يا اينكه اينجا بودند و چشمهاى ما به آنها نمىافتد .
إِنَّ ذلِكَ لَحَقٌّ
اين منازعهى اهل جهنّم و بهشت امرى است حتمى كه واقع مىشود .
تَخاصُمُ أَهْلِ النَّارِ
اين جمله بدل از لفظ « ذلك » است .
از امام صادق عليه السّلام آمده است : خداى تعالى شما را ذكر نموده آنجا كه از دشمن شما در آتش حكايت كرده و فرموده :
« وَ قالُوا ما لَنا لا نَرى
. . . تا آخر » فرمود : به خدا سوگند خداى تعالى از اين آيه جز شما را قصد و اراده نكرده ، شما در نزد اهل اين عالم از اشرار و بدان مردان شديد ، درحالىكه به خدا سوگند در بهشت شادمانيد ، آنها در آتش به دنبال شما مىگردند .
روايت شده : آگاه باشيد به خدا سوگند حتّى دو نفر از شما هم وارد آتش نمىشود ، نه به خدا سوگند ، يك نفر هم وارد آتش نمىشود ، به خدا سوگند شما هستيد كه خداى تعالى دربارهى آنها