هستند و مقتصد كسى است كه از حيوانيّت خارج و به سوى انسانيّت در حركت باشد ، ولى در اين مورد به آخر نرسيده ، جهت تكميل ديگرى نيز باز نگشته است .
وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ
و بعضى از آنها در همهى خيرات بر همه غير خودشان سبقت گرفتند .
بِإِذْنِ اللَّهِ
در همهى خيرها ، يا در جنس خيرات به اذن خدا سبقت گرفتند .
اين گونه بندگان كسانى هستند كه به نهايت آنچه كه بايد برسند بر حسب شأن و استعدادشان رسيدهاند و سپس جهت تكميل ديگران بازگشتهاند چنين كسانى در همهى خيرات و نيكىها يا در بعضى از آنها بر ديگران سبقت گرفتهاند .
و اين آيه با تفسير شامل هر كسى است كه با بيعت عامّ اسلامى صحيح بيعت كرده باشد نه با بيعت فاسد ، مانند كسانى كه با خلفاى جور بيعت كردهاند .
اعمّ از آنكه با بيعت خاصّ ايمانى بيعت كرده باشد يا نه و اعمّ از آنكه از مقام خودش كه قبلا در آن مقام بوده ترقّى كرده باشد يا ترقّى نه .
به نظر مىرسد اين آيه جز بر كسى كه با بيعت ايمانى بيعت كرده ، اطلاق نگردد .
زيرا كه مسلمان اگر چه با كسى كه با او بيعت اسلامى نموده است نسبت فرزندى و با كسانى كه اين چنين بيعت كرده باشند ، نسبت برادرى دارد و ليكن از غايت خفا گويى كه چنين نسبتى نبوده است ، لذا آن نسبت نمىتواند سلطنت و حكومتش را تا