أَمْ كانَ مِنَ الْغائِبِينَ لَأُعَذِّبَنَّهُ عَذاباً شَدِيداً أَوْ لَأَذْبَحَنَّهُ
اگر هدهد غيبت كرده باشد او را عذاب شديدى خواهم كرد ، بدين گونه كه پر و موى او را كنده و او را جلو آفتاب خواهم انداخت ، يا او را با غير جنس خودش همنشين خواهم كرد چنانچه بعضى گفتهاند .
أَوْ لَيَأْتِيَنِّي بِسُلْطانٍ مُبِينٍ
مگر آن كه دليل و حجّت واضح و روشنى بياورد كه در عذرش واضح باشد ، يا توضيحدهندهى عذر غيبتش باشد .
و جستجو و تجسّس در بين پرندگان و سرزنش هدهد به جهت غايب شدنش براى اين است كه سليمان عليه السّلام روش پادشاهان و فرماندهان لشكر را پيش گرفته است ، كه فرمانده لشكر وقتى ببيند يكى از اعضاى لشكر غيبت كرده است او را به اين جرم سرزنش و مؤاخذه مىكند .
زيرا هر يك از اعضا داراى شغل و عملى است كه اگر بدون اجازه و جانشين غايب شود كار لشكر مختل مىشود ، شايد غيبت يكى از اعضاى لشكر سبب هلاكت همهى لشكر گردد .
هدهد چنانچه در خبر آمده است لشكر را به آب راهنمايى مىكرد ، چه او آب را در زير زمين مىديد همان طورى كه كسى روغن را در كوزه و دبّه ببيند ، يا پرندگان سايبانى بودند كه تخت سليمان عليه السّلام را با سايه انداختن از آفتاب حفظ مىكردند و با غيبت هدهد آفتاب بر دامن سليمان عليه السّلام ظاهر گشت .
فَمَكَثَ
سليمان عليه السّلام يا هدهد در غيبت خود مدّتى درنگ