گفت : من نفهميدم و احساس نكردم جز اينكه آن دو را در پايم احساس كردم ، آن وقت فهميدند كه او يك قلب بيشتر نداشت ( يعنى فقط به خود مىانديشيد ) .
از على عليه السّلام آمده است : دوستى ما و دوستى دشمن ما در جوف انسانى جمع نمىشود ، خداوند براى يك مرد دو قلب در جوف او قرار نداده كه با يكى كسى را دوست داشته باشد و با يكى ديگر ديگر را . « 1 » از امام صادق عليه السّلام آمده است : هر كس كه قلب او در نمازش متعلّق به چيزى باشد غير از خدا پس او نزديك به همان چيز است و در حقيقت از آنچه كه خدا از او در نمازش خواسته است دور است « 2 » سپس اين آيه را خواند :
وَ ما جَعَلَ أَزْواجَكُمُ اللَّائِي تُظاهِرُونَ مِنْهُنَّ أُمَّهاتِكُمْ
عرب گمان مىكرد هر كس به همسرش بگويد : تو بر من مانند پشت مادرم هستى همسر او در حرمت جماع مانند مادرش مىشود ، پس خداى تعالى در مقام ردّ آنها فرمود :
ما جَعَلَ أَزْواجَكُمُ . . .
تا آخر .
وَ ما جَعَلَ أَدْعِياءَكُمْ أَبْناءَكُمْ
لفظ ( الدعىّ ) مانند ( الغنىّ ) بر وزن فعيل به معناى مفعول است ، به معناى كسى است كه در نسبش متّهم باشد .
و اين آيه درباره زيد بن حارثه كلبى آزاد شده رسول خدا صلى اللّه عليه و آله نازل شده ، سبب نزول بنا بر نقل تفسير قمّى از امام صادق عليه السّلام اين
هامش
( 1 ) . تفسير قمّى ج 2 ص 171 - 172 .
( 2 ) . تفسير صافى ج 4 ص 162 و مصباح الشّريعة ص 92 .