لذا لفظ ( ابصار ) استعمال كرد ، در اينجا قول خدا :
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ
را كه در فقره قبلى بود حذف كرد ، چون يك مرتبه ذكر آن كفايت مىكرد .
وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْفَتْحُ
مقصود از فتح كه مورد سؤال آنها يا مورد استهزاى آنان قرار گرفته ظهور قائم عليه السّلام و روشن شدن زمين با نور پروردگارش و از بين رفتن اختلاف از اهل زمين است ، اين معنا در عالم صغير جز هنگام مرگ اختيارى يا اضطرارى نيست ، چه وقتى رسول خدا ظهور قائم عليه السّلام و ظهور دين ، قرار دادن همه دينها به صورت يك دين را به آنها خبر داد بر سبيل استهزا يا استفهام سؤال كردند كه اين چه موقع اتّفاق مىافتد . و جمله عطف بر
لَمْ يَهْدِ
يا
أَ وَ لَمْ يَرَوْا
است ، يعنى آيات و نشانههاى اين فتح زياد است ، مانند هلاك كردن قرنها و ملّتهاى پيشين و احياء و زنده كردن زمين بعد از مرگ آن ، در اين نشانهها فكر نمىكنند ، آنوقت مىگويند : اين فتح چه موقع است ؟
إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
اگر در اين اخبار راستگو هستيد بگوييد فتح كى است ؟
قُلْ
در جواب آنان بگو درباره اين فتح عجله نكنيد كه
يَوْمَ الْفَتْحِ لا يَنْفَعُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِيمانُهُمْ
ايمان روز فتح نفعى به كفّار نمىرساند ، چه آن روز روز بروز و ظهور كسبشدهها است ، نه روز كسب خوبىها و خيرات .
وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ
از جواب سؤال با آنان يا از دعوت يا خود آنان اعراض كن كه آنان با اعراض نكردن و روى آوردن تو به آنان تحت تأثير قرار نمىگيرد .
وَ انْتَظِرْ
و منتظر روز فتح باش
إِنَّهُمْ مُنْتَظِرُونَ
آنان نيز منتظر اين روز هستند .