چيزى از شما از بين نرفته و گم نمىشود تا بگوييد ما بعد از گم شدن و نابود شدن چگونه زنده مىشويم ؟
آنچه كه در زمين از بين مىرود مادّهى شماست كه جزوى از شما نيست .
مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ
ملكالموت كه موكّل قبض ارواح و اجزاى شما ، شمارش مدّت عمر و اجلهاى شماست .
ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ
پس از آنكه ملكالموت جميع اجزاى شما را قبض كرد شما به سوى ربّ مضاف خود كه پروردگار شما در ولايت است باز مىگرديد .
وَ لَوْ تَرى
لفظ
لَوْ
براى تمنّى ، يا شرط است ، اگر براى شرط باشد جزاى محذوف است ، يعنى ( لرأيت امرا عجيبا ) يعنى اگر نگاه كنى امر عجيبى را مىبينى ، بنا بر احتمال اوّل جمله حاليّه تقدير قول است و خطاب عامّ است ، يا مخصوص محمّد صلى اللّه عليه و آله است .
إِذِ الْمُجْرِمُونَ ناكِسُوا رُؤُسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ
مجرمين نزد پروردگار مضافشان سر به زير انداخته و مىگويند :
رَبَّنا أَبْصَرْنا
پروردگارا ما ديديم پس از بازگشت ما به سوى تو ، يا در دنيا ولى عمل نكرديم ، اين سخن را جهت اعتراف به تقصيرشان گفتند .
وَ سَمِعْنا
و از تو شنيديم و قبول كرديم ، يا در دنيا از انبياى تو شنيديم ولى عمل نكرديم .
فَارْجِعْنا
ما را به دنيا برگردان .
نَعْمَلْ صالِحاً
پس از آنكه عظمت تو را ديديم و عقوبت تو