سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلُ
در زمين سير كنيد ببينيد عاقبت كسانى كه قبل از شما بودند چگونه شد .
آنها گناه مىكردند و كارهاى زشت انجام مىدادند ، پس خداوند بعضى از جزاى اعمالشان را به آنها چشانيد ، تا شما عبرت بگيريد و يقين كنيد كه اعمال بدون پاداش و جزا نمىماند ، نه در دنيا و نه در آخرت ، مكرّر تفسير زمين به زمين عالم صغير و عالم كبير ، زمين قرآن و اخبار و سيرتهاى گذشته در اين تفسير بيان شده است .
كانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكِينَ
بيشتر آنان مشرك بودند ، يعنى شرك آنها را به سوء عاقبت در دنيا و آخرت مبتلا كرد . پس از شرك دست شسته و از بدى سر انجام آن بترسيد و بر حذر باشيد .
فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ الْقَيِّمِ
اين جمله را تكرار كرد ، چون هر يك از دو جمله شاخهاى از مطلبى است ، نيز تأكيدى است تا راهرو به دين خدا اهتمام نمايد ، ديگر آنكه جملهء اول تنها خطاب به نبىّ صلى اللّه عليه و آله است ، در حالى كه اين جمله خطاب به او و كنايه از امّتش مىباشد .
مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ
يعنى قبل از آنكه روزى بيايد كه خداوند آن روز را بر نمىگرداند ، يا آن روز را بر نمىگرداند ، كس هم نمىتواند خدا را از تصرّف باز دارد .
يَوْمَئِذٍ يَصَّدَّعُونَ
يعنى آن روز متفرّق و پراكنده مىشوند ، بيان اين جمله در همين سوره در تفسير قول خدا :
وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَتَفَرَّقُونَ
بيان مىشود .