پوشش فعليتهاى كامل است كه آن بازگشت به قلب و راه آن است .
يا مقصود بازگشت به سوى خدا است ، كه بازگشت به طريق قلب ، بازگشت به خدا و بازگشت به قلب هم يك چيز است ، فرق بين آنها اعتبارى است .
و اين جمله حال از فاعل
فَأَقِمْ
است به ضميمه امّت به رسول صلى اللّه عليه و آله يا حال از
النَّاسَ
است .
وَ اتَّقُوهُ
بترسيد از دين يا از خدا .
وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ
معنى نماز و اقامه آن در اول سوره بقره گذشت . از مشركين به خدا در وجوب يا در عبادت يا در طاعت يا در دين يا در اقامه نماز نشويد .
مِنَ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ
يعنى كسانى كه طريق توجّه خود را يا طاعت يا نماز يا ولايتشان را متفرّق و پراكنده ساختند بدين گونه كه هر يك از آنان راهى يا اطاعتى يا نمازى براى خود گرفتند غير از آنچه كه ديگرى اتّخاذ كرده ، پس هر يك با ديگرى اختلاف كرده است .
يا مقصود اين است كه هر كدام دين خود را پاره پاره كرده بدين گونه كه براى خود راههاى متعدّد يا طاعتهاى متعدّد قرار داده يا هر يك دين خود را بر هواهاى متعدّد متفرّق نموده ، مانند مردى كه مردمان ديگر سر او دعوا كنند ،
فَرَّقُوا دِينَهُمْ
خوانده شده ، يعنى از راه انسانى خودشان را كه خداوند بر همان فطرت آنها را آفريده كه عبارت از ولايت تكوينى است جدا شدهاند ، يا از ولايت تكليفى خودشان دور شدهاند كه به آنچه كه از ولىّ امرشان به آنها