تكوينى براى امور آخرت داديم .
يُؤْمِنُونَ بِهِ
با بيعت عامّ يا خاصّ به قرآن يا به محمّد صلى اللّه عليه و آله ، يا به كتاب نبوّت ، يا به على عليه السّلام ايمان مىآورند ، كه منظور از هر مقصود و منظورى همين است .
وَ مِنْ هؤُلاءِ
و از اهل كتاب كه يهود و نصارى هستند ، يا از مشركين ، يا از كسانى كه قرآن به آنان داديم و با بيعت به آن ايمان آوردند .
مَنْ يُؤْمِنُ بِهِ
كسانى هستند كه با يكى از دو بيعت عامّ و خاصّ ايمان مىآورند يا قلبا اذعان به محمّد صلى اللّه عليه و آله يا به قرآن ، يا به احكام نبوّت ، يا به على عليه السّلام مىكنند .
وَ ما يَجْحَدُ بِآياتِنا إِلَّا الْكافِرُونَ
آيات ما را كه بزرگترين آنان على عليه السّلام است جز كفّار كسى انكار نمىكند و اين كنايه از منافقين امّت است كه على عليه السّلام را انكار كردند .
وَ ما كُنْتَ تَتْلُوا مِنْ قَبْلِهِ مِنْ كِتابٍ
در حالى كه پيش از وحى قرآن كتابى نخوانده بودى .
اين جملهى حاليّه يا معطوفه است و ردّ بر كسانى است كه گمان كردند يا گفتند رسول خدا قرآن را از ديگران گرفته ، يا از كتابهاى گذشتگان و پيشينيان التقاط كرده است .
وَ لا تَخُطُّهُ بِيَمِينِكَ
تو بلد نبودى قرآن يا هر كتابى را به نويسى .
إِذاً لَارْتابَ الْمُبْطِلُونَ
اگر تو قبلا خواندن و نوشتن بلد بودى آن وقت كفّار شك مىكردند ، يعنى شك آنان بهجا و به موقع