إِذا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ
وقتى پشت به تو مىكنند كه در نتيجه حتى اشاره را نيز نمىفهمند .
و لفظ
مُدْبِرِينَ
حال تأكيدى يا غير تأكيدى است .
وَ ما أَنْتَ بِهادِي الْعُمْيِ عَنْ ضَلالَتِهِمْ
چون تو هر اندازه كه راه را به آنان ارائه كنى از ديدن راه عاجزند .
إِنْ تُسْمِعُ إِلَّا مَنْ يُؤْمِنُ بِآياتِنا
تو نمىتوانى شنوا سازى مگر كسى را كه مشرف بر ايمان باشد ، يا كسى را كه تصديق و اذعان به آيات تكوينى ما بكند كه در آفاق و انفس حاصل است ، بخصوص در نفس انبيا و اوليا عليهم السّلام يا اذعان به آيات تدوينى بنمايند .
يا با بيعت عامّ يا خاصّ ايمان بياورد .
فَهُمْ مُسْلِمُونَ
با بيعت عامّ مسلمان هستند ، يا براى شنيدن و گوش فرا دادن تسليم هستند .
وَ إِذا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ
هنگامى كه وعدهى عذاب كافران برسد و آن هنگام ظهور قائم ( عجّ ) و قول و گفتهى ظهور قائم ( عجّ ) در عالم صغير و كبير است و تفسير به نزول عذاب هنگام فرا رسيدن قيامت نيز شده است .
أَخْرَجْنا لَهُمْ دَابَّةً مِنَ الْأَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ أَنَّ النَّاسَ كانُوا بِآياتِنا لا يُوقِنُونَ
در آن هنگام جنبندهاى برانگيزيم كه با آنان سخن گويد .
اين از علامات ظهور قائم ( عجّ ) است و آن وقتى است كه طلوع آفتاب از مغرب صورت گيرد و جنبنده تفسير به امير المؤمنين عليه السّلام شده و خداوند او را در بهترين صورت بيرون