هُمْ ناسِكُوهُ فَلا يُنازِعُنَّكَ فِي الْأَمْرِ
امر عبادت تو ، يا امر حجّ تو ، يا شريعت تو ، يا مساجد تو يا ذبيحهى تو قرار داديم ، چه هرامّتى اين چيزها را داشته اشت ، و در همهى اين موارد بر حسب اقتضاء وقت و مكان و حال اختلاف داشتهاند ، يعنى آنها نبايد با تو نزاع كنند و تو نبايد به خاطر نزاع آنها مضطرب شوى و در دعوت آنها سستى به خرج دهى ، پس تو بر آنچه كه هستى ثابت قدم باش .
وَ ادْعُ إِلى رَبِّكَ إِنَّكَ لَعَلى هُدىً مُسْتَقِيمٍ
و آنان را به راه پرورودگارت بخوان كه تو بر هدايتى مستقيم هستى ، اين جمله استيناف و جواب سؤال مقدّر و در مقام تعليل است .
وَ إِنْ جادَلُوكَ
اگر در امر ذبيحه يا در مكان آن يا در اكل ذبيحه ، نه اكل ميته با تو مجادله كردند ، چه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىگفت : چه شده است شما را كه از آنچه كه با دوستان مىكشيد مىخواهيد و آنچه را كه خداوند مىكشد نمىخوريد ؟ يا در ساير چيزهايى كه لفظ « منسك » تفسير به آن شده است نزاع كردند .
فَقُلِ
پس بر سبيل ترك كردن آنان و متعرّض نشدن به مجادلهى بگو :
اللَّهُ أَعْلَمُ بِما تَعْمَلُونَ
خدا به آنچه كه مىكنيد بهتر آگاه است .
اللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ
استيناف در مقام تعليل است ، گويا كه گفته شده است : چرا جواب را ترك كردى و متعرّض جدال آنان شدى ؟ پس فرمود :
اى كسانى كه با ما اختلاف داريد ، خداوند بين آنان حكم مىكند .
پيرامون تكذيب پيامبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و آله توسّط افرادى از كفّار و . . . در جهت دلدارى دادن آن حضرت مىفرمايد :
وَ إِنْ يُكَذِّبُوكَ
عطف بر مقدّر