برخى گفتهاند : مقتسمون دوازده مرد بودند كه دروازهى دخول و خروج مكّه را در ايّام موسم حج تقسيم مىكردند تا مؤمنين از ايمان به رسول روى گردانند .
بعضى گفتهاند : آنها كسانى بودند كه بر قتل محمّد صلّى اللّه عليه و آله با همديگر هم قسم شدند ، برخى گفتهاند : آنها كسانى بودند كه هم قسم شدند بر صالح شبيخون بزنند .
بعضى آنها را يهود دانستهاند كه كتب آسمانى را قسمت كردند ، و بعضى را ظاهر ساختند و بعضى را پنهان نمودند « 1 » ، يا در مورد تو راست چنين كردند ، بنابراين مقصود از قرآن در جملهى بعدى مطلق هر كتاب خواندهشدهى آسمانى است .
الَّذِينَ جَعَلُوا الْقُرْآنَ عِضِينَ
لفظ « عضين » جمع « عضه » از « عضوه » به معناى عضو است ، يعنى قرآن را به اعضا و اجزا تقسيم كردند ، يا جمع « عضه » از « عضيته » يعنى دروغ پنداشتن ، يعنى قرآن را افسانه و دروغ قرار دادند .
فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ عَمَّا كانُوا يَعْمَلُونَ
از كارهايى كه مىكنند سؤال خواهيم كرد ، مانند تقسيم قرآن ، يا افسانه قرار دادن آن ، يا ساير كارهايى را كه كردهاند .
فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ
پس آنچه
هامش
( 1 ) شيخ طوسى و طبرى مقتسمين را يهود و نصارا مىدانند كه قرآن را به نظر خود قسمت كرده به بعضى ايمان مىآوردند و به بعضى ايمان نداشتند . ( ترجمه قرآن از خرّمشاهى ) .