ريخته شده است از آن جهت كه منى در رحم ريخته مىشود .
وَ الْجَانَّ
بعضى گفتهاند كه مقصود از آن پدر جنّ است ، و بعضى گفتهاند : مقصود ابليس است « 1 » ، و برخى مقصود از آن را جنس جنّ دانستهاند چنانچه از لفظ انسان ظاهر است كه جنس آدميان است « 2 » .
خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ
قبل از آفريدن انسان ، او را آفريديم
مِنْ نارِ السَّمُومِ
سموم باد گرم شديد است كه حرارت آن معروف است و بيشتر وقتها در شهرهاى گرمسير اين باد مىوزد ، و آن بادى است با گرماى شديد و بوى گنديده و از زمينهاى شورهزار گوگردى كه آفتاب آن را گرم كرده باشد پديد مىآيد .
و چون اين باد داراى سم است آن را باد سموم مىنامند كيفيّتى كه از اختلاط قواى طبيعى عنصرى گرم با قواى روحانى و گرم شدن آن با حرارت خورشيد حقيقى پديد مىآيد تشبيه به آتش شده كه در هوا از اختلاط سطوح زمينهاى شورهزار با نور آفتاب ظاهر مىشود ، و تولّد جنّ از آن باد بسبب دود ناشى از آتش است .
چه پس از انتهاى وجود به عالم ملك از آن يك سايهى تاريك ظلمانى و دود به وجود مىآيد كه تا اسفل السّافلين مىرود ، كه در اين صورت ملكوت سفلى و دار جنّ و شياطين حاصل مىشود ، و اين قبل از خلقت مواليد عالم طبع يا قبل از خلقت انسان است ، و در اوّل سورهى بقره
هامش
( 1 ) تفسير الصافى 3 : ص 106 تفسير القمى 1 : ص 375
( 2 ) . تفسير الصافى 3 : ص 106 تفسير القمى 1 : ص 375