و آسمان نفس انسانى ، و بقيّه در همان حالت بالقوّه باقى ماندند و شياطين را به واسطهى همين كلمهى عيسوى از اين آسمانها طرد مىكرد ، و پس از تولّد كلمهى محمّدى صلّى اللّه عليه و آله كه جميع مراتب را بالفعل دارا و جامع است همهى آنچه كه بالقوّه بود بالفعل گشت .
پس آسمانهاى هفتگانه ( مراتب عاليّهى انسانى يا هفت مرتبه دل يا هفت مقام ) متميّز گشت و شياطين را از همهى آنها بيرون رانده و طرد كردند ، ولى شيطان از جهت نفس حيوانى مترصّد بود تا در وقت فرصت دزدانه گوش دهد و مترصّد فرصت باشد تا از آسمان نفس انسانى دنيا بعضى از چيزها را بشنود ، كه شهابى ( از تجليّات انوار ) او را دنبال كرد و انسان را به نور ايمان متذكّر و يادآور گشت ، كه بر اين معناى در قول خداى تعالى :
إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ
اشاره شده است . « 1 »
آيات 44 - 19
[ سوره الحجر ( 15 ) : آيات 19 تا 44 ]
وَ الْأَرْضَ مَدَدْناها وَ أَلْقَيْنا فِيها رَواسِيَ وَ أَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَوْزُونٍ ( 19 ) وَ جَعَلْنا لَكُمْ فِيها مَعايِشَ وَ مَنْ لَسْتُمْ لَهُ بِرازِقِينَ ( 20 ) وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلاَّ عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلاَّ بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ ( 21 ) وَ أَرْسَلْنَا الرِّياحَ لَواقِحَ
هامش
( 1 ) . در سوره صافات آيه 7 و 8 نيز شرح بيشترى خواهد آمد