مىگويد كه بعد از صلح امام حسن معاوية امام عادل شد ومصيب ، وقبل از أو باغي بود
ولى عادل بود امام نبود وجنگ با أمير المؤمنين وامام حسن كه امام بر حق بودند به خطاى
در اجتهاد واقع شده ، ولى بعد از أو ديگر شكى در امامت ولزوم طاعت أو نيست ( 1 )
وسيوطي در أوليات معاوية نوشته كه أول كسى استكه پسرش را خليفه ووليعهد
كرد .
اما قهر وغلبه معلوم است ، چه هر كس با أو جنگى كرد مقتول ومغلوب شد ،
وبر فرض كه يزيد را فاسق بدانند منافاتى با امامت أو ندارد چنانچه از شارح
( مقاصد ) شنيدى كه امامت بشوكت بافسق وجهل منافاتى ندارد يعنى در صورتي كه
از أول باشد ، ودر صورتي كه طارئ باشد با هيچ يك از طرق خلافت منافى نيست چه
در اخبار ايشان كه در صحيحين مروى شده حث بر لزوم طاعت ووجوب متابعت
سلطان ومنع از تفريق كلمه أمت ، وخروج از امر خليفه زمان اگر چه ظالم باشد بيش
از اندازه است ، چنانچه دو خبر از بخارى ومسلم خواهى شنيد .
وشارح ( عقايد نسفيه ) در ذيل عبارت مصنف كه مىگويد ( ولا يعزل الامام بالفسق
والجور ) بعد از تفسير فسق به خروج از طاعت خداى وجور بظلم بر عباد الله گفته :
( لأنه قد ظهر الفسق وانتشر الجور من الأئمة والامراء بعد الخلفاء الراشدين ،
والسلف كانوا ينقادون لهم ويقيمون الجمع والأعياد ولا يرون الخروج عليهم ،
ولان العصمة ليست شرطا في الإمامة ابتداء فبقاء أولى تمام شد كلام أو بعينه .
بلكه از ( جامع الرموز ) نقل شده كه سلطاني كه واجب الإطاعة است آن والى
است كه بالاى مرتبه أو والى ديگرى نيست چه عادل باشد وچه جائر ، وبعضي گفته
اند عدالت شرط است واطلاق أدله وجوب متابعت سلطان مشعر به اينستكه اسلام هم
شرط نباشد انتهى .
هامش
( 1 ) الصواعق المحرقة ص 218 وتطهير اللسان ص 17 .