بيش از آن است در اين صفحه بگنجد .
ويا عجبا مني أحاول وصفه
وقد فنيت فيه القراطيس والصحف
ونعم ما قيل :
كتاب فضل تو را آب بحر كافى نيست
كه تر كنى سر انگشت وصفحه بشمارى
با وجود چنين درياى شگرف بيكران كه أستاذ تمام علماى جهانيان است
ما را از أمثال غزالى چه افتخار است ، وبا أشباه أو چه كار .
وتخصيص ذكر علامه طوسي - قدس الله سره القدوسي - به جهت قوت امتياز أو
بجامعيت فنون كمالات واخذ به أطراف صنوف علوم وجمع شتات انحاء فضائل
وتسالم كل بر رجحان وزن وجلالت قدر أو است ، والا به حمد الله تعالى در جميع
علوم عقلية از حكمت عمليه ونظريه از الهى ، وطبيعي ، ورياضى ، وطب وغيره
وتمامت علوم اسلاميه از حديث وتفسير ورجال وفقه وأصول وكلام وأدب ولغت
ونحو وصرف وشعر وتاريخ وغير ذلك آن قدر از صناديد واساتيد در اين طايفه
بيرون آمده اند كه از قيروان تا قيروان ( 1 ) پرتو آفتاب فضائلشان تابيده ، وهر يك
در فن خود از غزالى به صد مرتبه اجل وأعظم هستند ، چنانچه در كتب تواريخ ورجال
موضوعه براي اين فن ذكر أسماء شريفه وألقاب كريمه ايشان شده ، واين سخن
اگر چه به طول انجاميد ولى البتة از فايده مجرد نبود .
وبه هر وجه در حق غزالى مظنون همان نصب وعداوت است ، خصوصا با
ملاحظه ساير مواضع همين كتاب ( سر العالمين ) واعلان به اين گونه مطالب وتصريح
به اين نوع مناقب ومثالب از باب تأييد الهى است كه بر لسان أعداء ، حق را جارى
هامش
( 1 ) قيروان بر وزن شيروان أطراف مجموع عالم را گويند ، ونام شهريست
در مغرب ، ومشرق ومغرب را نيز گويند - برهان قاطع .