دعاى او را اجابت كرد ، كه سينه او را از هر شرّ و فسادى امن نمود ، و شهرش را با قرار دادن امر تكليفى ، امن قرار داد ، بدينگونه كه امر كرد كه متعرّض هيچ كس و هيچ حيوان و نباتى كه در حرم باشد نگردند .
وَ اجْنُبْنِي وَ بَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنامَ
« 1 » من و فرزندانم را از بتپرستى دور ساز ، منظور بتهاى ساخته شده ، است يا بتهاى هواى نفس يا هر چيزى كه بدون اذن خدا مورد اطاعت و عبادت قرار گيرد .
رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ
پروردگارا اينان سبب اضلال و گمراهى مردم شدند يا به وسيلهى كارهاى خارقالعاده كه از جانب شيطان به صورت آن بتها ظاهر شد موجب گمراهى مردم شدند ، و نيز رؤساى ضلالت و گمراهى كه همان بتهاى بشرى است بسيارى از مردم را گمراه ساختند .
فَمَنْ تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي
لفظ ( فاء ) جواب شرط محذوف است ، گويا كه گفته است : اگر درخواست مرا اجابت كنى و هر كس كه تبعيّت و پيروى از من بكند از من مىباشد پس در حق
هامش
( 1 ) صنم : بت جمع آن اصنام است ( بتها ) . راغب گويد : صنم جثهاى است كه از نقره ، مس يا چوب ساخته شود ، آن را براى تقرّب به خدا پرستش مىكردند .
ابن اثير در نهايه گفته : آن چيزى است كه جز خدا معبود اخذ شود و به قولى آن چيزى است كه جسم يا صورت داشته باشد و اگر جسم يا صورت نداشته باشد آن را وثن گويند . ( مترجمين )