برترى مىجويم .
إِنَّ الظَّالِمِينَ
« 1 »
لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ
اين جمله از تتمّهى كلام شيطان ، يا استيناف از جانب خداست .
و حكايت امثال اين موارد جهت تنبيه بر اين است كه ظالمين ، يعنى اهل دنيا در حقيقت اهل آتش هستند ، زيرا آنها هر اندازه كه بر امرى اتّفاق داشته باشند وقتى به آرزو و هدفشان نرسند همديگر را لعن مىكنند و هر يك از ديگرى تبرّى مىجويد ، و شكست در آن كار را هر كدام به ديگرى نسبت مىدهد .
وَ أُدْخِلَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جَنَّاتٍ
« 2 »
تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ تَحِيَّتُهُمْ فِيها سَلامٌ
هامش
( 1 ) اى عزيز ظلم خروج از حدّ اعتدال است ، به نزد عارفان ، ظلم در حدّ كفر است زيرا موجب ستر عبد از حقّ است . اخلاق ناصرى خواجه نصير الدين طوسى ص 84
( 2 ) جنّت باغ . بهشت جمع آن جنّات است .
گفته شده : چون انسانها به درجه حكما رسيدند از دوزخ گذشتند و به درجات بهشت رسيدند . و چون به درجهى اوليا رسيدند از درجات بهشت گذشتند و به بهشت خاصّ رسيدند .
و چون به درجهى انبيا رسيدند از بهشت خاص گذشتند و به خداى رسيدند كهإِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ نَهَرٍ فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍعلما و حكما در جنّات و نهراسند و اوليا در مقعد صدقاند و انبيا عند مليك مقتدراند . و رهايى از دوزخ را ، پاك كردن اخلاق بد مىداند .
جنّت اعمال - عبارت از جنّت صوريه است از جنس مطاعم سازگار و مشارب خوشگوارجَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ.جنّت اعمال اين جنّت بود * جنّت محسوس پرنعمت بود