وَ بَرَزُوا لِلَّهِ جَمِيعاً
و روز قيامت كه همه حاضر مىشوند ، اين كه به صورت فعل ماضى مطلب را بيان كرد ( برزوا ) براى آن است تا دلالت بر حتمى بودن و تحقّق وقوع آن بكند ، يا از باب اين است كه خطاب به محمّد صلّى اللّه عليه و آله است ، و امر قيامت براى او مشهود و محسوس است . ( همانطور كه ديدى قيامت را كه هم حاضر شدند ) .
فَقالَ الضُّعَفاءُ
پيروان و مقلّدين گفتند :
لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا
به رؤسا و متبوعين كه ما از شما پيروى كرديم و به اين روز افتاديم ، و گاهى استكبار تفسير به ترك اطاعت از كسى شده است كه مأمور به اطاعت از او گشتهاند ، و سرپيچى از متابعت كسى كردهاند كه به متابعت او دعوت شدهاند .
إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعاً
از رؤسا و متبوعين خود طلب اغاثه و كمك كردند ، چنانچه در دنيا گمان مىكردند كه آنها در آخرت به كمكشان خواهند آمد .
چه مقصود از رؤسا كسانى هستند كه خود را در امور دين به صورت رييس درآوردهاند و مقصود رؤساى دنيا نيست ، و مىخواهند با اين گفتار كه ما در دنيا پيرو شما بوديم عواطف آنها را تحريك كرده و جلب توجّه آنها نمايند ،
فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا مِنْ عَذابِ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ
آيا شما چيزى از عذاب خدا را از ما دفع مىكنيد ؟