چنانچه براى رسولان چنين اتّفاق مىافتد ، پس آن ثابت است براى كسى كه از مقام من بترسد و از موقف ( ايستادنگاه ) من براى حساب ترس داشته باشد « 1 » .
وَ اسْتَفْتَحُوا
رسولان عليهم السّلام يا امّتهاى منكر يا همهى آنان از خدا خواستند كه بر دشمنانشان پيروز شوند ، يا اين كه از خدا خواستند كه بين آنها و بين دشمنانشان داورى و حكومت كند .
وَ خابَ كُلُّ جَبَّارٍ
« 2 »
عَنِيدٍ
در اين طلب فتح و حكومت هر متكبّر معاندى مأيوس و نااميد شد .
مِنْ وَرائِهِ جَهَنَّمُ وَ يُسْقى مِنْ ماءٍ صَدِيدٍ
صديد عبارت از زردابه و خونى است كه از پوست در اثر آتش خارج مىشود .
و در اخبار ما ( صديد ) خون و زردابهاى است كه از فرج زنهاى زناكار در اثر آتش جارى مىشود ، و توصيف آب صديد به اين كه صورتها را مىسوزاند و امعا و احشا را قطع كرده و از دبر و
هامش
( 1 ) اين معنا مورد تأييد شيخ طبرسى در مجمع البيان و امام فخر رازى در تفسير كبير و شيخ طوسى در تبيان و ابو الفتوح رازى و نسفى و ميبدى مىباشد كه همه ( مقام ) را ايستادن در پيشگاه خدا در موقف قيامت داشتهاند . مترجمين
( 2 ) جبّار اگر در انسان به كار رود معنايش ظالم و تحميلكنندهى ارادهى خود بر ديگرى به ناحق مىباشد ولى جبّار در خدا به معناى مصلح است ، مصلحى كه بر اصلاح تواناست و يا به معناى مقتدرى است كه مشيّت او در عالم جارى است و در او ظلم نيست و يا به معناى بسيار ترميم و جبرانكننده است . قاموس قرآن سيّد على اكبر قريشى