آمد ،
مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ
از جلو و پشت سر او را حفظ مىكنند حفظ و نگهبانى كه ناشى از
مِنْ أَمْرِ اللَّهِ
امر خداست ، يا به خاطر امر خدا است .
از امام صادق عليه السّلام است كه آيه نزد او همانطور كه در بالا ذكر شد خوانده شد پس امام به خوانندهى قرآن فرمود : آيا شما عرب نيستيد ؟
چگونه مىشود كه ( معقّبات ) از جلو باشد ، چه معقّب چيزى است كه از پشت سر باشد ، پس آن مرد خوانندهى قرآن گفت : فدايت شوم چگونه است اين ؟
امام عليه السّلام فرمود : آيه چنين نازل شده است :
مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ
براى او نگهبانانى است از پشت سرش و نگهبانانى است از جلو كه او را به امر خدا حفظ مىكنند .
و معناى آيه اين نيست كه او را از امر خدا حفظ مىكنند ، زيرا چه كسى مىتواند چيزى را از امر خدا حفظ كند ، و آن نگهبانان فرشتگانى هستند كه موكّل مردماند . « 1 » و از امام باقر عليه السّلام است كه
مِنْ أَمْرِ اللَّهِ
« 2 » يعنى نگهبانان به سبب امر خدا حفظ مىكنند از اين كه شخص در چاه بيفتد يا ديوار بر
هامش
( 1 ) تفسير الصافى ج 3 : ص 60 ، تفسير العياشى 2 : ص 205 حديث 15 .
( 2 ) بعضى گفتهاند من امر يعنى عن امر و مقصود اين است كه از شرّ مخلوقات خدا نگاهش مىدارند . ( مجمع البيان )