خراب شوند « 1 »
يُدَبِّرُ الْأَمْرَ
خداوند تدبير مىكند امر معلوم را و آن فعل خدا است كه عبارت از اضافهى اشراقى اوست كه مشيّت و ولايت مطلقه و حقيقت محمّديّه صلّى اللّه عليه و آله ناميده مىشود ، و معناى تدبير خداوند پايين آوردن آن امر است از مقام بلند و عالى و معلّق كردن آن به هر چيزى است كه به او متعلّق مىشود طبق تدبير كامل و حكمت بالغه .
بنابراين معناى آيه چنين مىشود كه خداوند امر را به سبب تدبير به زمينهاى قابل نازل مىكند .
چون آيات در مقام امر به نحو اجمال است ، و وحدت به وجود واحد جمعى موجود است ، و بعد از تنزيل به مقام كثرت به وجودات متكثّر موجود مىشود .
لذا بعد از تدبير امر فرمود :
يُفَصِّلُ الْآياتِ
خداوند آيات تكوينى آفاقى و انفسى و تدوينى قرآنى را تفصيل مىدهد . « 2 »
لَعَلَّكُمْ
تا باشد كه شما به لقاى پروردگارتان يقين پيدا كنيد ، بدينگونه كه مىبينيد خداوند امر را طبق مقتضاى حكمت بدون نقص و سستى تدبير نموده است .
هامش
( 1 ) و اين آيه دلالت مىكند بر بطلان تقليد كوركورانه و وجوب نظر و تفكّر نمودن در آيات و علامات كه سبب يقين نمودن به معرفت پروردگار است چه اگر نظر و فكر كردن واجب نباشد تفصيل و شرح آيات درست نباشد و نشايد . ( تفسير جامع )
( 2 ) و نتيجهى آن( لَعَلَّكُمْ بِلِقاءِ رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ )است . ( مترجين )