اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّماواتِ
« 1 » جملهى
اللَّهُ الَّذِي
. . . تا آخر مبتدا و خبر است ، يا مبتدا و صفت است ، و جملهى
يُدَبِّرُ الْأَمْرَ
خبر آن است ، يا اين كه
يُفَصِّلُ الْآياتِ
خبر است ، و
يُدَبِّرُ الْأَمْرَ
حال يا صفت
لِأَجَلٍ مُسَمًّى
است به تقدير لفظ فيه
يُدَبِّرُ الْأَمْرَ
يا اين كه جملهى مستأنف است تا جواب سؤال مقدّر باشد .
بِغَيْرِ عَمَدٍ
« 2 »
تَرَوْنَها
« 3 » بدون ستونى كه ببينيد آن را ، اين كه ستون را به نديدن مقيّد كرده است دلالت مىكند بر اين كه آسمان داراى ستون است و ليكن شما آن را نمىبينيد .
چنانچه از امام رضا عليه السّلام روايت شده است « 4 » ، و چون تماميّت عرش از جهتى به اين است كه خلقت آسمانها و زمين تامّ و كامل
هامش
( 1 ) در اين آيه بيان مىكند همان آياتى كه در آسمان و زمين است و كفّار و مشركين به ديدهى انصاف در آنها نمىنگرند و چشم بصيرت را باز نمىكنند تا آثار يگانگى پروردگار و قدرت و توانايى او را مشاهده نمايند و اين آيه دليل بزرگى است بر معرفت و تصديق پروردگار يكتا ( تفسير جامع )
( 2 ) عمد ، جمع عماد و عمود و به معناى استوانه و پايهى خانه . ( مترجمين )
( 3 ) در مورد اين كه ستون دارد و ما نمىبينيم يا ندارد كه ببينيم ، اقوال متفاوت است . طبرى از ابن عبّاس نقل مىكند كه گفته است ، چه دانى شايد ستونهايى دارند و شما آنها را نمىبينى . اين سخن تأييد فرمايش حضرت رضا عليه السّلام است ، امام فخر رازى هم مىگويد : ستونهايى در كار است و ما نمىبينيم ، علم جديد هم كه جاذبه عمومى بين كرات و اجسام را طرح كرده است تأييدى است بر سخنان فوق ، بنابراين قول آنهايى كه مىگويند ستون ندارد اگر داشت ديده مىشد صحيح به نظر نمىرسد .
( 4 ) البرهان ج 2 : ص 278