سخن گفتنش باقى نماند .
و آنچه كه در اخبار وارد شده و منكر ظهور يعقوب يا جبرئيل يا غير آن دو شده است باعتبار سخنى است كه عامّه گفتهاند مبنى بر اين كه يعقوب يا جبرئيل وقتى بر يوسف ظاهر شدند كه او قصد زنا داشت ، و آنها او را از فجور بازداشتند ، و اين مطالب انكار حقيقت عصمت يوسف است و به اين گفته برمىگردد كه ( نعوذ باللّه ) يوسف تصميم بر زنا گرفته بود .
كَذلِكَ
لفظ
كَذلِكَ
يا متعلّق به قول خداى تعالى
( هَمَّ بِها )
است ، يعنى يوسف اهتمام به زليخا نمود مثل اهتمام زليخا به يوسف و تخلّل جمله
( لَوْ لا أَنْ رَأى بُرْهانَ رَبِّهِ )
بين دو جمله همّت به و همّ بها براى دفع اين توهّم است كه همّت و اهتمام يوسف نيز محقّق شده مانند اهتمام زليخا ، و انقطاع
( لَوْ لا أَنْ رَأى )
از ما قبلش ، و قول خدا :
لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَ الْفَحْشاءَ
جواب سؤالى است به تقدير لفظ ( أريناه ) و اين با آنچه كه از تفاسير ائمه ما وارد شده موافقتر است كه ( همّ بها ) را در معناى جزاء ( لو لا ) قرار دادهاند ، يا اين كه لفظ ( كذلك ) با عامل محذوفش جمله مستقلّ است ، و ( لنصرف ) متعلّق به آن است ، يعنى همچنين ما او را حفظ كرديم تا بدى را از او بگردانيم ، مقصود از بدى و سوء خيانت در حقّ كسى