وارد شده است كه يعقوب عليه السّلام بعد از گرفتن پيراهن گفت : آن گرگ به شدّت بر يوسف غضب كرده و بر پيراهنش مهربانى نموده است كه خود يوسف را خورده و پيراهن را پاره نكرده است ! « 1 »
قالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَمْراً
يعقوب گفت : بلكه نفس شما امر عظيم و بزرگى را بر شما آسان كرده است ، و آن اذيّت كردن يوسف است بدون جرم و اذيّت كردن نبىّ خدا ، و دروغ گفتن براى نبىّ خدا .
فَصَبْرٌ جَمِيلٌ
اين كلمات در شرايع مانند كلمه استرجاع « 2 » در شريعت محمّدى است ، و اصل آن چنين بوده ( فاصبر صبرا جميلا ) كه فعل افتاده و مصدر جانشين آن شده است .
سپس به رفع عدول شده نظير سلاما و سلام بنابراين تقدير ( لى صبر جميل ) بهتر از تقدير ( صبرى صبر جميل ) ، يا صبر جميل صبرى ) يا ( أمرى صبر جميل ) است .
زيرا تعلّق مصدر به فاعل و مفعول و ربط دادن بين آن دو بواسطهى حرف جرّ بعد از حذف فعل و جانشين شدن مصدر جاى آن منصوب باشد يا مرفوع شايع است مانند ( ظنّا منهم ) و ( سلام منّا عليك ) و ( الحمد للّه ) و ( حمدا للّه ) .
وَ اللَّهُ الْمُسْتَعانُ عَلى ما تَصِفُونَ
آنچه را كه درباره
هامش
( 1 ) تفسير الصافى 2 : ص 10
( 2 ) تفسير القمى 1 : ص 342