خشم خدا ) نجات يابم آيا از اين سخنان پند نمىگيريد ؟
بازگفت اى قوم من نمىگويم كه خزاين خدا نزد من است و نه مدّعيم كه از علم غيب آگاهم و نه دعوى كنم كه فرشته آسمانم و هرگز مؤمنانى را كه ( از شوق حقّ اشك از ديده مىبارند ) و به چشم شما خوارند نخواهم گفت كه آنها از جانب خدا هيچ فضيلت بر ديگران ندارند كه خدا بر ( دلهاى با اخلاص ) آنها داناتر از من است ( كه آنها را گرامى داشته ) كه اگر من ( مانند شما ) آنها را خوار شمارم البتّه از ستمكاران عالم باشم ،
باز قوم گفتند اى نوح عليه السّلام تو با ما جدل و گفتگو بسيار كردى اكنون اگر راست مىگويى ( سخن كوتاه كن ) و بر ما وعده عذابى كه دادى بيار .
تفسير
قالَ يا قَوْمِ أَ رَأَيْتُمْ
گفت اى قوم به من خبر دهيد لفظ
أَ رَأَيْتُمْ
از رأى به معناى اعتقاد است ، و چون حقيقت استفهام استخبار و طلب خبر است ، و معناى استخبار نيز طلب آگاهى از اعتقاد كسى است كه مورد استخبار قرار گرفته ، و لذا اين كلمه
أَ رَأَيْتُمْ
را در معنا ( مرا خبر بدهيد ) استعمال كردهاند كه از اعتقاد مجرّد است و از اين جهت است كه تكرار لازم نيابد ، و نظر اين معنا در سابق نيز گذشت .
إِنْ كُنْتُ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ آتانِي رَحْمَةً مِنْ عِنْدِهِ فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْ أَ نُلْزِمُكُمُوها وَ أَنْتُمْ لَها كارِهُونَ
جمله
فَعُمِّيَتْ
جواب شرط است ، و جزاء متعلّق به
أَ رَأَيْتُمْ
است و