نه در صورت دوّم منافق است كه به عذاب محكوم است خواه دخول و بيعتش با اكراه باشد و خواه با رغبت ، و قسم اوّل يا عملش با علمش موافق است و بر حسب قوّهء عمّاله خود با تابعيّت و عهدش مخالفت نمىورزد ، يا عملش با علمش موافق نيست . اوّلى مؤمن محكوم به رحمت است ، و دوّمى مخلوطكننده عمل بد با عمل صالح است كه اميد عفو خدا مىرود ، پس آن گروه كه اميد به امر خدا دارند منتظر حكم خدا دربارهء خود هستند كه آن از عالم امر خداست .
إِمَّا يُعَذِّبُهُمْ
يعنى هنگام خروج آنان از دنيا به سبب غلبهء حكم سفلى بر آنها به دار عذاب ملحق مىشوند .
وَ إِمَّا يَتُوبُ عَلَيْهِمْ
پايه علّت غلبهء حكم عالم بالا بر آنها ، ملحق به دار رحمت مىشوند .
وَ اللَّهُ عَلِيمٌ
خداوند به استعداد و استحقاق آنها به هر يك از توبه و عذاب داناست .
حَكِيمٌ
در علمش لطيف است و از او به مقدار يك دانه جو و يا يك تار مو از استحقاق و استعدادشان مخفى نمىماند و هر كس را بر حسب عملش پاداش مىدهد اگر چه بهاندازهء يك دانه جو و يك تار مو باشد .
ترجمه و تفسير آيات 112 - 109
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 107 تا 110 ]
وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً وَ كُفْراً وَ تَفْرِيقاً بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ إِرْصاداً لِمَنْ حارَبَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَيَحْلِفُنَّ