چيزى بر آنچه كه شما هستيد اضافه نمىكنند مگر فساد به سبب ترساندن و سخن چينى و فرار از سختى تا اينكه با فرار كردن آنها دلهاى دشمنان شما قوى گردد .
وَ لَأَوْضَعُوا خِلالَكُمْ
وضع البعير و اوضع يعنى ، شتر در سير سرعت گرفت ، و أوضعه يعنى آن را وادار به سرعت نمود ، بنا بر معنى اوّل معنى آيه اين است كه اگر آنها در بين شما خارج شوند در ميان شما به فساد كردن و سخن چينى و ترساندن سرعت به خرج مىدهند . يا امثال خودشان را وادار بر سرعت در فرار مىكنند .
يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ
تا فتنهانگيزى كنند حال از فاعل « أوضعوا » است يا مستأنف است ( اين جمله ) جهت تكرار ذمّ است كه در اينجا مطلوب است .
وَ فِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ
عطف بر « يبغونكم » است ، يا حال است از فاعل آن يا مفعول آن ، و معنى آن اين است كه در بين شما كسانى هستند كه اقوال فاسد و مفسد آنها را شنوا هستند ، يا شنواى اقوال شما هستند تا آن را به آنها ( دشمنان ) منتقل سازند .
وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ
و خدا آگاه به حال ستمكاران است گذاردن اسم ظاهر بجاى ضمير « سمّاعين » جهت اشاره به صفت ذمّ و وعيد براى آنهاست ، يا اينكه اسم ظاهر بجاى ضمير « متقاعدين » آورده شده تا اشعار به ذمّ ديگر و وعيد ( وعده عذاب ) براى آنها باشد ، و اشاره به اين است كه اكراه خداى تعالى از فرستادن آنها به جهاد گزاف و بدون سبب نيست ، بلكه به سبب ظلمشان است ، پس