خود بىنياز از طعام است . اين عبارت نيز علّت ديگر حكم است .
قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ
يعنى كسى در ظاهر اسلام و در باطنش ، بر من سبقت نمىگيرد ، زيرا من از ناحيه تكليف و تكوين مأمور شدم كه خاتم رسولان باشم و از همه جلوتر باشم .
وَ
به من گفته شده است كه :
لا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ
از مشركين نباشم ( اين جمله ، عطف بر « قل » است . )
قُلْ إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ
كنايه از آنان ( مشركان ) است . چون اين نوع سخن گفتن در انصاف رساتر است ، و مقصود اين است كه طمع مشركان را از گمراه كردن پيامبر قطع نمايد . از امام صادق عليه السّلام « 1 » است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله
إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ
را ترك نكرد تا اينكه سوره فتح نازل شد . از آن پس ديگر به آن كلام برنگشت .
مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ
از نبى صلّى اللّه عليه و آله « 2 » است :
قسم به كسى كه جانم در دست اوست هيچ كس از مردم به سبب عملش داخل بهشت نمىشود ، گفتند : حتى تو هم يا رسول اللّه ؟
فرمود : حتّى من ، مگر رحمت و فضل خدا شامل من بشود .
وَ ذلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ
مقول قول است يا مستأنف است از
هامش
( 1 ) تفسير الصّافى 2 : ص 111 تفسير نور الثّقلين 1 : ص 705 / ج 25
( 2 ) تفسير الصّافى 2 : ص 111 تفسير البيان 2 : ص 280