حكومت امين را أيام آزادى نسبى امام وفرصت خوبى براي فعاليتهاى
فرهنگى آن حضرت داشت .
امام در عصر مأمون
با استقرار مأمون بر سرير خلافت كتاب زندگانى امام ( عليه السلام ) ورق خورد
وصفحه تازه اى در آن گشوده شد ، ودر اين قسمت آن حضرت سالهائى را
با اندوه وناملايمات بسيار بسر برد .
بررسى أوضاع وشرائط سياسي زمان مأمون نشان مىدهد كه وى با يك
سلسله دشواريها ومشكلات سياسي روبرو شده بود وبراي رهائى از اين
بن بستها تلاش مىكرد ، أو سر انجام به منظور حل اين مشكلات يك سياست
چند بعدى را در پيش گرفت ، كه همان طرح ولايتعهدى امام ( عليه السلام ) بود .
مشكلات سياسي مأمون را مىتوان در چند امر دانست :
1 - نا خشنودى عباسيان از مأمون :
با آن كه به گواهى مورخان مأمون در أفكار عمومى به مراتب از امين
شايسته تر وسزاوارتر به خلافت بود ، اما بنى عباس با وى مخالف
بودند ، هارون خود به تفاوت آشكار بين شخصيت اين دو برادر كاملا توجه
داشت واز مخالفت بنى عباس با مأمون شكوه مىكرد .
راز روى گردانى عباسيان از مأمون آن بود كه مىديدند برادرش امين يك
عباسى أصيل بشمار مىرود ومربيانش نيز عرب ودوستدار عباسيان بودند ،
اما مادر مأمون إيراني ومربيانش إيراني بودند ، عباسيان از ايرانيان مىترسيدند
واز دستشان به ستوه آمده بودند ، از اينرو جاى آنها را در دستگاه خود به تركان
وديگران واگذار كردند .
صحيفة الرضا ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 14
مساهمون: الشيخ جواد القيومي
ص١٤