فرمود : مرا گفتار پيامبر نيرو وجرأت مىبخشد كه فرمود : اگر أبو جهل توانست
مويى از سر من كم كند بدانيد من پيامبر نيستم ، ومن به شما مىگويم : اگر هارون
مويى از سر من گرفت بدانيد من امام نيستم . " ( 1 )
مرگ هارون ودرگيرى دو برادر بر سر خلافت
هارون دو پسر داشت : محمد امين ، عبد الله مأمون ، أو محمد امين را
وليعهد أول وعبد الله مأمون را وليعهد دوم خود قرار داد .
در سال 193 هجرى به هارون گزارش رسيد كه انقلاب در شهرهاى
خراسان بالا گرفته وفرماندهان ارتش از خاموش ساختن آن عاجز مانده اند ، از
اينرو هارون صلاح ديد كه شخصا به آن سامان سفر كند ، وى پسرش محمد
امين را در بغداد گذارد ، ومأمون را كه ضمنا از طرف پدر والى خراسان بود
همراه خود به خراسان برد .
هارون توانست أوضاع آشفته خراسان را آرام كند ، اما ديگر نتوانست به
مركز خلافت - بغداد - برگردد ، ودر سوم جمادى الأخرى سال 193 هجرى در
طوس درگذشت .
شبى كه هارون در طوس درگذشت ، مردم با پسر أو محمد امين در بغداد
بيعت كردند ، پس از آن كه امين به خلافت رسيد مأمون را از ولايتعهدى خلع
كرد وفرزند خود موسى را وليعهد نمود ، مأمون نيز در مقابل امين را از خلافت
خلع كرد ، پس از يك سلسله درگيريهاى نظامى سر انجام امين در سال 198
كشته شد ، واختيارات كامل كشور اسلامى در دست مأمون قرار گرفت .
هامش
1 - كافى 8 : 257 .