حكم مرتبهء عالى نسبت به مرتبهء پائين حكم روح نسبت به جسد است ، و آن متوسّط و معتدل است ، چنان كه روح نسبت به جسد متوسط و معتدل است .
بيان نماز وسطى
پس قول خداى تعالى :
وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى
يعنى نماز برتر و داراى فضيلت يا نماز متوسط يا معتدل كه اشاره به مراتب عاليه از نمازها است نه اين كه اشاره به چيزى از نمازهاى عرضى باشد ، و تفسير آن به نماز ظهر چنان كه در اخبار شيعه وارد شده از باب اين است كه نماز ظهر از وجهى مظهر صلاة وسطى است ، چنانچه شب قدر و اسم اعظم عبارت از شبى است كه نسبت به ساير شبهاى عرضى در حكم روح است ، و اسم اعظم نيز چنين است ، و آن دو را گاهى به چيزى از شبها تفسير كردهاند و اسمهاى عرضى از باب اين كه مظهر آن دو هستند ، با مظهريّت خاصّ خود و اين مظهريّت غير از مظهريّت عامّه است كه جميع شبها و نامها در آن شريكند .
و گاهى صلاة وسطى را به نماز عصر يا مغرب يا عشاء يا صبح تفسير كردهاند . نقل شده است كه نماز وسطى در ميان نمازهاى پنجگانه مخفى است و خداوند آن را معيّن نكرده است تا اين كه بدينوسيله بر همهء نمازها محافظت شود ، چنانچه شب قدر ميان شبهاى ماه رمضان يا در همهء شبهاى سال پنهان است و اسم اعظم در جميع اسماء ، و ساعت اجابت دعا در تمام ساعات روز جمعه مخفى شده است .
وَ قُومُوا
به نماز ايستيد
لِلَّهِ قانِتِينَ
براى خدا در حالى كه دعا خوانيد به سبب وضع قنوت نماز ( كه دعا است ) ، يا خشوعكنندگان يا اطاعتكنندگان ، يا ساكتشوندگان از آنچه كه در نفس مىگذرد و يا از كلامى غير از ذكر خدا . يا مقصود از « قوموا » اين است كه معتدل شويد