دوستان و اندرزگويان و انبيا و نهىكنندگان . و خلاصه هر چيزى كه او را در سير الى اللّه سود مىرساند ، اعم از اينكه در مقام بشريّت او نافع باشد يا نباشد ، و اعمّ از اين كه نعمت حساب شود يا نقمت همه اينها نعمتهائى از جانب خدا بر او است .
پس فراوانى مالها ، و درست گردانيدن روانهاى مردم و انذار انبيا و بشارت دادن اوليا نعمتهائى است از جانب خداى تعالى ، چنانچه آزمايش در مالها و جانها و شكنجه و آزار بدكاران نسبت به مؤمنين نيز نعمت خدا محسوب مىشود ، لذا خداوند فرمود : هرآينه با اموال و نفسهايتان آزمايش مىشويد ، و هرآينه از اهل كتابى كه قبل از شما بودند سخنهاى زشت مىشنويد و از مشركين رنج و اذيت بسيار مىبريد ، اگر صبر پيشه سازيد و از خدا بترسيد آن از عزم امور است و موجب قوّت اراده مىشود و آن را به طريق تأكيد و قسم ياد آورى نمود پس دعوت موسى ( ع ) و لطف او نعمت بود ، چنانچه قهر و شدّت فرعون نيز براى مؤمنين نعمت بود .
مولوى ( ره ) چه خوب گفته است در جائى كه اشاره كرده است كه لطف و قهر هر دو براى مؤمنين رحمت است .
چون كه بىرنگى اسير رنگ شد * موسئى با موسئى در جنگ شد
چون به بىرنگى رسى كان داشتى * موسى و فرعون دارند آشتى
يا نه جنگ است اين براى حكمتست * همچو جنگ خرفروشان صنعت است
يا نه اين است و نه آن حيرانى است * گنج بايد گنج در ويرانى است