بر مىآيد ) همانطور كه براى زوج حقّ رجوع ثابت است و رضايت زن لازم نيست بر مرد نيز لازم است كه نفقه و مسكن زوجه را در آن مدت به عهده بگيرد .
يا مقصود اين است كه براى زنان در حين بقاى زوجيّت و عدم طلاق مانند حقّى است كه براى مردان ثابت است ، پس آيه مبيّن حقوق هر دو طرف در زمان زوجيّت است ، يعنى اينكه حقّ مرد بر زن اين است كه او را اطاعت كند و مانع از تمتّعها و لذّتهايش نشود ، و بدون اجازهء شوهرش از خانه خارج نشود ، و كسى را به خانهاش نياورد ، و در مالش تصرّف ننمايد ، و صدقه از خانهء او ندهد ، و روزه مستحبّى نگيرد ، و به زيارت زنده يا مردهاى نرود و خود را و مال مرد را براى مرد حفظ كند ، و همچنين بر مرد است كه نفقهء زن را بدهد ، و او را لباس و مسكن داده و حقّ قسامة او را ادا كند « 1 » ، همهء اينها به حسب حال زن و قدرت مرد محاسبه مىشود .
بِالْمَعْرُوفِ
يعنى به چيزى كه در آن ضرر و اضرار نباشد كه شارع از آن منع كرده باشد .
وَ لِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ
به آنچه كه خداوند به آنان برترى داده به سبب به زيادى عقل و اين كه خداوند مردان را كفيل كرده كه به كار زنها قيام نمايند .
از امام باقر ( ع ) است كه زنى خدمت رسول خدا رسيد ، و گفت يا رسول اللّه حقّ مرد بر زن چيست ؟ فرمود : بر زن است كه از مرد اطاعت كند و نسبت به او نافرمانى نورزد ، و از خانه او چيزى تصدق نكند مگر با
هامش
( 1 ) قسامه در لغت به معنى : حسن ، زيبائى و لطافت است ولى از نظر فقهى منظور آن است كه وقتى مرد چند زن داشته باشد بايد وقت خود را بين آنها به تساوى قسمت كند و عدالت شرعى را بين زنان مراعات نمايد و اين حقّ زن است .