به جاى علم ، ظنّ استعمال مىشود ، چون علوم به ظنون و گمانها شبيه است . به خلاف علوم دل و روح ( كه آنها يقينى هستند و به گمان مشابهت ندارند ) .
« وَ أَنَّهُمْ إِلَيْهِ راجِعُونَ »
: و آنان پس از ملاقات در زندگى دنيوى ، يا پس از بعثت ( برانگيخته شدن ) و روبرو شدن با حساب آخرت ، به سوى او باز مىگردند .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 47 ]
يا بَنِي إِسْرائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَ أَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعالَمِينَ ( 47 )
ترجمه :
( 2 / 47 )
اى بنى اسرائيل به ياد آريد نعمت مرا كه بر شما ارزانى داده و به آن نعمت شما را از جهانيان برتر قرار دادم .
تفسير :
« يا بَنِي إِسْرائِيلَ »
: تكرار در ندا به بنى اسرائيل ، براى تأكيد است و نيز براى اين است كه منظور از بنى اسرائيل در آيهء پيش ، همانطور كه گذشت بنىآدم بوده ، ولى در اينجا ، حقيقتا منظور خود بنى اسرائيل است . زيرا خدا ، به واسطهء نعمتى كه به خصوص به آنان داده است ، بر ايشان منّت مىنهد . البته هدف از اين اظهار امتنان ، كنايه از امّت محمد صلّى اللّه عليه و آله و ساير مردم است كه آنها نيز بايد نعمت خدا را به ياد آرند .
« اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ »
: منظور از نعمت ، بعثت انبيا از بين خود بنى اسرائيل است . و همچنين ، منظور از راهنمايى آنان به شما در جهت بعثت محمد صلّى اللّه عليه و آله و جانشينى وصىّ او است . يا مقصود از نعمت ، كه به طور اضافه ( نعمتى الّتى ) ياد شده است ، جنس نعمت منظور نظر است .
« وَ أَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعالَمِينَ »
: بنا بر اينكه مقصود جنس باشد ، اين عبارت كه با واو ، به عبارت قبلى عطف شده است ، از نوع عطف