نمايند و منتظر كسب دستور حاكم باشند . وانگهى نسبت به تربيت اطفال مراقبت و اهتمام خاص مبذول دارند و همان شيوهاى را كه خود كورش در قصر شاهى ، نسبت به تربيت نوباوگان مقرر داشته بود ، بهكار ببرند . جوانان را به شكار و دلآورى و جسارت تشويق نمايند و غالبا به شكارگاهها اعزام دارند تا از رخوت و تنآسايى بپرهيزند و هيچگاه از مشقهاى نظامى و تمرين با سلاحهاى مختلف غفلت نورزند . مىگفت : « از بين شما كسانى در نظر من استحقاق دريافت پاداشهاى نيك دارند كه عدهء بيشترى سوارهنظام مجرب تربيت كنند يا دستههاى ارابههاى جنگى را مرتب و آماده سازند . اين اشخاص از زمرهء دوستان من و پايههاى محكم و متين امپراتورى ايران خواهند بود . بايد بكوشيد كه در قلمرو خود ، مناصب بزرگ را ، مانند من ، به اشخاص لايق و صديق واگذار نماييد ، بايد سفرهتان براى همه گسترده باشد و مثل من هركس به سوى شما رو آورد با او با سخاوت و كرم رفتار نماييد و هرروز به آنكس كه عمل نيكى انجام داده است پاداش مناسب اعطا نماييد . در آبادى سرزمينها باير بكوشيد و به پرورش حيوانات و احداث جنگل براى شكارگاه ساعى باشيد . هيچگاه قبل از تمرينهاى بدنى به خوردن غذا مبادرت نورزيد و اسبان را بدون اينكه كارى انجام داده باشند بيهوده فربه و كاهل نكنيد . من به تنهايى ولو صاحب بزرگترين قدرت و توانايى انسانى باشم ، از عهدهء دفاع از شما و مال و زمينهاى شما نيستم بلكه اگر مىخواهيد كه من با كفايت و تدبير خود و به كمك سلحشوران كارآزموده و دليرم به دفاع از حدود و منافع شما توفيق حاصل كنم ، بايد خودتان و سربازانتان دلير و از متحدين شجاع من باشيد تا حدود و ثغور ملك از تجاوز دشمنان مصون و محفوظ بماند . بايد بدانيد كه دستورها و تعاليم من از جمله دستورهايى نيست كه به بندگان كندذهن داده مىشود بلكه عين روشى كه براى خود برگزيدهام به شما سرمشق مىدهم و مىخواهم همان شيوهاى را كه بهكار بردم شما نيز بهكار بنديد تا موفق و منصور باشيد . من تا خود كارى را در عمل نيازموده باشم انجام دادن آن را به كسى واگذار نمىكنم . لذا شما را دعوت مىكنم كه از روش من تبعيت كنيد و زيردستان خود را به نحوى بار آوريد و تربيت كنيد كه قسمتى از بار شما را به دوش خود بكشند و قابل شوند كه سهمى از وظيفهء شما را به نحو احسن انجام دهند . »
تعاليمى كه كورش آنروز به زيردستان خود داد ، اكنون نيز بهكار برده مىشود و مدار حكومت امپراتورى ايران است : يعنى كليهء حكام و واليان تحت فرمان مستقيم پادشاه قرار دارند .
مقر حكومت واليان مركز رتقوفتق امور هر ايالت است . كليهء سركردگان و بزرگان هر ولايت از شاه اطاعت مىكنند و زيردستان خود را نيز به همين نحو اداره مىكنند . همهجا مناصب شريف و بزرگ بهدست لايقترين افراد اداره مىشود ، همهجا در ولايات و ايالات همين دستورها و تعاليم اجرا مىشود و همهجا امور مردم باوجود كثرت و تنوع و وسعت قلمرو ، در نهايت
كورشنامه ( فارسى ) — صفحة 263
مساهمون: گزنفون
ص٢٦٣