يكى گفته كه گاهى « يوم » در شادى و نيكى نيز به كار مىرود كه خداوند فرمود :
« وَ تِلْكَ الْأَيَّامُ نُداوِلُها بَيْنَ النَّاسِ »
« 1 » و شاعر گفته :
فيوم علينا و يوم لنا * و يوم نساء و يوم نسرّ
يعنى : روزى به زيان ما آيد و روزى به سود ما ، و روزى كه مايه اندوه ما گردد و روزى مايه شادى ما .
أيدى سبا .
در پراكندگى به دستهاى سبا مثل زنند و گويند : ذهبوا أيدى سبا ، يعنى پراكنده شدند و رفتند . و اصل آن مربوط به داستان سبأ و سيل عرم است كه آن سرزمين راى ويران كرد و مردمان آن راى پراكنده ساخت و در قرآن آمده : « و مزّقنا هم كلّ ممزّق » « 2 »
اير الحارث بن سدوس .
( آلت حارث ) . در بسيارى شمار فرزندان كسى بدان مثل زنند .
اصمعى گفته : او بيست و يك پسر داشت . . .
و عرب گويد : . . . فلان دراز است يعنى فرزندان بسيار دارد . و على بن ابى طالب ( ع ) گفته : . . . پدر هر كس بلند باشد با آن كمر خود راى بندد ، يعنى هر كه برادران بسيار داشته باشد پشتش بدانها گرم باشد .
ايرابى حكيمه .
( آلت ابو حكيمه ) نام بردن اعضاء بدن گناه نيست ، گناه در اين است كه با آنها به ناموس كسى فحش بدهند و يا در هنگام غيبت ناسزا گويند و زنان شوهردار پاكدامن راى بدنام كنند . پيامبر ( ص ) فرمود : « من تعزّى بعزاء الجاهليّة فاعضّوه بهن ابيه و لا تكنوا » يعنى : هر كس به شيوهء جاهليت در مرگ كسى عزادارى كند و سخنانى بر زبان راند ، او راى با كلمهء زشت بازداريد و با كنايه سخن نگوييد . و . . . ابو حكيمه راشد بن اسحاق ، به جهت ستايش كه در گذشته از آن شده و نكوهش كه اخيرا كردهاند و . . . مورد ضرب المثل قرار گرفته و در رستهء « طيلسان ابن حرب » ، « ضرطة وهب » ، « حمار طياب » ، « شاة
هامش
( 1 ) - سورهء آل عمران - 140 .
( 2 ) - سورهء نبأ - 19 .