كدام يك از ما بر كدام يك از اين دو سخن هستيم ميان ما داورى كن ستيزه و مجادله ما بر سر اين است كه : سختترين رويداد در اسلام و بر مسلمانان كدام بوده ؟ كشته شدن عثمان كه كليد آشوبها گرديد و سرآغاز دو دستگيها و مايهء جداييها ؛ يا كشته شدن حسين ( ع ) كه پس از شهادت او مردم از هر گونه رستگارى و گشايش و دادورزى - كه چشم داشتند - اميد بريدند . گفتم :
خداوند وزير را يار باد ، در اين باره ، سخن بسى روشن است و جاى دو دلى بر كسى نيست . گفت : پاسخ چيست ؟ گفتم : رويدادى كه بيش از همه مسلمانان را سخت و آزارنده بود ، آن بود كه بر دل پيامبر سخت و آزارنده بود . عبيد الله خنديد و گفت خدا پدرت را بيامرزد راستى كه [ با اين سخن دو پهلو ] به حق داورى كردى و به داد حكم راندى كه تو در سخن استوار و مدلّل گفتن از قريش نيز پيشترى . پس ابن الأشنب گفت : هيچ كارى بر پيامبر دشوارتر از قتل عثمان نمىباشد اگر در نظر او شخصى چون حسين در كار اسلام نمىبود . عبيد الله گفت : خاموش باش كه تو در داورى از راه راست بگرديدى !
مفتاح الفرج
- مفتاح النّجاح .
مفتاح النّجاح .
يكى از داناين گفته : شكيبايى پايدار سختيها كليد رستگارى است و مفتاج فرج .
مقوّم الناقة
- ناقة الله .
مكلّم الذئب
- ذئب اهبان .
مكيال الشيطان .
پيمانه و ترازوى ديو . دانايان گفتهاند : دادگرى ، ترازوى پروردگار ، و بيداد پيمانهء شيطان است . گويى آن كه در هنگام خريدن ناكشيده [ و بيش از حق خود ] مىستاند و در فروختن كم فروشى مىكند با پيمانهء ديو خريد و فروخت مىكند و سررشتهء داد و ستد وى به شيطان مىرسد .
ملّاحو بخارى
- صوفية دينور .