در خاك نرم بن ديوار باشد ، توى تودهء خاك نرم و شن پنهان مىشود ، و چون برانگيخته شود ، خاك را بالا مىزند . همچنين به مرد كامل پنجاه ساله نيز گويند ، عفرّين نيست ، يعنى كامل مرد است .
ليث الغاب .
مرد شجاعى را كه - هر چند در خانهء خود باشد - از او مىترسند شير بيشه خوانند . أبو الفتح بستى دربارهء خود گفته :
و ليس يعدم كنّا يستكنّ به * و منعه بين أهليه و أصحابه
و من نأى منهم قلّت مهابته * كاللّيث يحقر مهما غاب عن غابه
يعنى : هرگز كاشانهاى را كه در آنجا آرام مىگرفت و پنهان مىشد نابود نمىكند و بزرگوارى و پايدارى او در ميان كسان و ياران اوست و هر كس از ميان آنها دور شود ، ارج و شكوه وى كم گردد مانند شير چون از بيشهء خود گم شد ، حقير گردد .
ليلة أنقد
عرب شب كسى را كه يك چشم بهم زدن نخوابيده و نيارميده باشد به شب خارپشت مانند كند [ كه خارپشت تمام شب نخسبد ] و گويند : بات بليلة أنقد .
يعنى همه شب بيدار ماند و دمى چشم بر هم ننهاد . و گويند : « إجعلوا ليلتكم ليلة انقد فى السّرى و السّهر » يعنى در شب روى و شب زندهدارى شب را چون شب خارپشت سحر كنيد ، يعنى بيدار بمانيد و نخسبيد .
بهترين شعرى كه در اين باره شنيدهام از آن امير سيّد است كه گفته :
يا من يبيت محبّه * منه بليلة أنقد
إن غبت عنّى سمتنى * و شك الرّدى و كأن قد
يعنى : اى دوست ، كه دوستدار تو [ كه من باشم ] از اندوه دورى تو شب تا سپيده بيدارم هر گاه از چشم من دور گردى ، به زودى مرا به هلاكت و نابودى بكشانى ، و اين مرا بس است !
ليلة التّمام .
درازترين شب همه سال است . امرؤ القيس گويد :