ايستادهاند ، دبيرانى هستند كه پيش كسى درس نخواندهاند ] . . .
كتابة جعفر بن يحيى
- غناء ابراهيم .
كتّان مصر .
جاحظ گفته : مردمان چنين دانند كه پنبه در خراسان به عمل آيد و كتان در مصر . البته مردمان بلاد و شهرهاى ديگر نيز كمابيش پنبه و كتان دارند امّا مقدار تمام آنها حتى به محصول بخشى از شهرهاى اين دو موضع نمىرسد امّا نگارهاى تنك و نازك مصرى كه فقط از كتان مىبافند چنان است كه بهاى يك محموله از آن سر به صد هزار هزار دينار مىزند .
كتمان الأرض .
به پردهپوشى و رازدارى زمين مثل زنند . ابن المعتّز در فصول قصار خود گفته : « از مرده به بدى ياد نكنيد كه زمين نسبت به او از شما راز پوشتر است .
كحل اصفهان
- عسل اصفهان .
كذب الدّلّال .
گويند كار دلّال و واسطه بدون دروغ سامان نپذيرد ، دروغ كار هميشگى اوست . و گفتهاند هر كسى سرمايهاى دارد ، و سرمايه دلّالان دروغ است . و باز گفتهاند نخستين كسى كه دلّالى كرد ابليس بود كه در قرآن آمده
« هَلْ أَدُلُّكَ عَلى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَ مُلْكٍ لا يَبْلى »
« 1 » .
كذب الصّنّاع .
دروغ ابزار سازان و پيشه وران . ابن السّمكه در كتاب خود گفته : از جمله مثلهاى مردم اين كه : « اكذب من صنع »
در حديث آمده : « ويل لعامل يد من غد و بعد غد » يعنى : واى بر كارگران و پيشهوران باد از فردا و پس فردا [ گفتن آنها ] . و باز در حديث آمده « اكذب امّتى الصّوّاغون و الصّبّاغون » يعنى : دروغگوترين امّت من ابزارسازان و رنگرزاناند .
كذب الفاختة .
به دروغگويى فاخته مثل زنند . شاعرى گويد :
أكذب من فاختة * تقول وسط الكرب
هامش
( 1 ) - سورهء طه - 120 .