تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى ) — صفحة 345

مساهمون:

ص٣٤٥
اين همه از جهت جفت گيرى و نوع آوازخوانى و خواندن و ناله به هم ماننده‌اند و نيز از جهت اندازه و شكل گردن و بيخ پرها و ريخت سر و پا و ساقها و چنگال به هم مانند . . .

طوق عمرو .

چيزى را كه براى كسى كوچك آيد به گردن‌بند عمرو مانند كنند . و اصل آن چنان بود كه عمرو بن عدىّ طوقى داشت كه در كودكى به گردنش مىانداختند ، پريان او را زمانى از راه بردند و ديوانه كردند تا آن كه مالك و عقيل - دو نديم جذيمه - او را پيدا كردند و پيش دائىاش - جذيمة الابرش آوردند ، مادر لباس به تن او كرد و طوق را به گردنش آويخت ، امّا چون جذيمه طوق را در گردن خواهرزاده‌اش ديد گفت : « شبّ عمرو عن الطّوق » يعنى : عمرو باليده‌تر و بزرگتر از آن شده كه چنين گردن‌بندى به گردن او ببندند . از آن روز باز اين سخن مثل گرديد . سرىّ گفته :
تصابى فأضحى بعد سلوته صبّا * و عاود عمرو طوقه بعد ما شبّا
يعنى : عشق ورزيد و پس از آرامش باز شيفته شد ، عمرو پس از آن كه جوان شده بود . به طوق خود بازگرديد .

طير العراقيب .

به هر پرنده‌اى كه ديدن آن را براى شتر به فال بد مىگيرند ، « طير العراقيب » گويند گويا كه آن پرنده سبب مىشود كه شتر را پى كنند يا پى پاشنهء وى را قطع كنند ؛ فرزدق در خطاب به شتر خود گفته :
إذا قطنا بلّغتنيه ابن مدرك * فلاقيت من طير العراقيب أخيلا
يعنى : اگر در محل اقامت مرا به ابن مدرك برسانى [ الهى كه ] از طير العراقيب ، سبز قبا نصيب تو گردد و عرب در هنگام نفرين مسافر گويد : « رأيت اخيلا » الهى ! كه اخيل ببينى . و عرب ، اخيل ( شقّراق يا سبزقبا ) را براى اشتران خود بدشگون مىداند و از آن براى خود فال بد نمىزند . و چون مسافرى سبزقبا ببيند يقين كند كه شترش يا به مرگ طبيعى خواهد مرد يا آن را پى خواهند
ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى ) — صفحة 345 | عبد الملك الثعالبي النيسابوري / رضا انزابى نژاد