پيالهاى از شراب سياه خرما دارد كه در برابر سپيدى رخسار وى به كنيز سياه عروس مىماند .
سوس المال .
گفتهاند اهل و عيال مانند بيد هستند كه مال را مىخورند . خالد بن صفوان هر چه بليغتر گفته است : به خدا كه كسى سى تن مال مرا مىخورند سريعتر از آنچه بيد در تابستان پشم را بخورد .
سوط عذاب .
استعارهء « تازيانه عذاب » در قرآن آمده كه « فصبّ عليهم ربّك سوط عذاب » « 1 » و كشاجم از آن اقتباس كرده و گفته :
يا رحمة اللّه الّتى قد أصبحت * دون الأنام علىّ سوط عذاب
يعنى : فرياد از آن كه براى مردم رحمت خداوند است و براى من تازيانهء عذاب .
سوق العروس .
در زيبايى به بازار عروس مثل زنند و گويند : « أحسن من سوق العروس » و سوق العروس بازارى است در بغداد كه هر گونه چيزهاى زيبا در آن يافت مىشود . پس چه گويى دربارهء زيباترين بازارها در زيباترين شهرها ! خوارزمى در ستايش كنيز زيبايى گفته : گويى كه سوق العروس است يا تندرستى در تن آدمى است و يا صد هزار دينار پول است .
از ابو جعفر موسوى شنيدم كه مىگفت : هر چيز كه در آن بسيار زيبايى گرد آمده باشد به عروس نسبت مىدهند ، چنان كه گويند : « سفينة العروس » يعنى كشتى بزرگى كه كالاهاى گرانبهاى بسيار داشته باشد ، يا آن كه به گنجينه شاهان « خزانة العروس » گويند . و البته سوق العروس بغداد بازارى است كه در آن هر چيز زيبا و طرفه يافت مىشود و مردم هنگام خريد جهيزيّه براى عروس بدانجا روند .
سويداء القلب .
چون خواهند پارهاى از چيزى را بر همهء آن برترى دهند گويند : ميانه و نقطهء سياه دل ، همان گونه كه گويند « انسان العين » مردمك چشم ، و
هامش
( 1 ) - سورهء فجر ، 13 .