خطباء الطير .
خطيبان پرندگان ؛ كه عبارتند از : فاخته و قمرى و رواشين و بلبل و مانند آنها . . . پندارم نخستين كس كه اين استعارهء زيبا را به كار برده ابو العلاء السروى است كه گفته :
أما ترى قضب الأشجار لابسة * حسنا يبيح دم العنقود للحاسى
و غرّدت خطباء الطّير ساجعة * على منابر من ورد و من آس
يعنى : شاخههاى درختان را نبينى كه جامهء زيبا پوشيده و براى آشامندگان ، خون خوشه انگور مىبخشند و پرندگان آوازخوان ، بر منبر از شاخههاى گل سرخ و درخت مورد نواخوانى مىكنند .
خطف القرلّى
- حزم القرلّى .
خطوات الشيطان :
گامها [ و راهها ] ى شيطان . خداوند فرموده :
« وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ »
« 1 » راههايى است كه شيطان مىرود . معنى آيه اين است كه راههايى را كه شيطان شما را به سوى آن فرا مىخواند نرويد . و ديگرى گفته :
بر پى شيطان مرويد . شاعر گويد :
يا نابذا لوصايا الهه خلف ظهره
و تابعا خطوات الشيطان فى كلّ امره
اراك لم ترميتا يهوى الى قبره
يعنى : اى كه سپارشهاى خداى خويش را پس پشت افكندهاى و در هر كارى گام جاى پاى شيطان مىنهى مىپندارمت كه تاكنون مردهاى را نديدهاى كه به گور خود سرنگون شود ( كه مرگ را به ياد نمىآورى ) .
خطيب القدر .
از امير سيّد - خداوند او را هماره يارى كناد - شنيدم كه مىگفت : مردى عرب از همسر خود پرسيد : حال ديگ تو به كجا رسيده ؟ زن گفت : خطيب وى برخاسته . به كنايه ، يعنى صداى جوش آن شنيده مىشود .
هامش
( 1 ) - سوره بقره - 168 .