يعنى : شگفتا كه كارى بس شگفت ديدم : خر خاكى خرگوشى را مىراند .
حمار القصّار .
كسى را كه به سوى بيم و هراس ، و مهمانى و پذيرايى بد مىرود گويند :
مانند خر جامهشوى است زيرا خر جامه شوى چون گرسنه شود آب مىنوشد و چون تشنه گردد باز آب بنوشد .
حمّالة الحطب .
لقب امّ جميل دختر حرب ، و خواهر ابو سفيان است كه خداوند دربارهء او فرمود : « تبّت يدا ابى لهب » « 1 » . در زيان كارى به دو مثل زنند و گويند . فلان از حمالة الحطب نيز زيان كارتر است . شاعر گفته :
جمعت شيئا و لم تحرز له بدلا * لأنت أخسر من حمّالة الحطب
يعنى : چيزى گردآورى امّا براى آن بدلى نتوانستى به دست آورى ، حقا كه تو از حمالة الحطب زيان كارترى .
حمّام بوران
- حمّام منجاب .
حمام الحرم .
عرب در آسودگى و نگاهدارى ، به كبوتر حرم مثل زند همان گونه كه به آهوان مكّه مثل زنند و گاه نيز كبوتر مكّه گويند . كثيّر دربارهء آسايش كبوتر و آهوى مكّه گفته :
لعن اللّه من يسبّ عليّا * و حسينا من سوقة و امام
يأمن الظّبى و الحمام و لايأ * من آل الرّسول عند المقام !
يعنى : نفرين خدا بر هر كه از مردمان كوچه و بازار يا از پيشوايان باد كه على ( ع ) و حسين ( ع ) را دشنام گويد چگونه است كه آهو و كبوتر در مقام كعبه آسوده باشند امّا فرزندان پيامبر آسوده نباشند ! امّا زيباترين و رساترين سخنى كه در تمثّل به كبوتر حرم شنيدهام سخن عبدان الاصفهانى است كه گفته :
رغيفك فى الأمن يا سيّدى * يحلّ محلّ حمام الحرم
فللّه درّك من سيّد * حرام الرّغيف حلال الحرم
هامش
( 1 ) - سوره مسد ، 1 .