خلاصهء مطالب گذشته
1 . اگر براى ترجيح يكى از دو خبر متعارض بر ديگرى هيچگونه مرجحى پيدا نشود گفته شده كه دليل خاص بر تخيير داريم و اين ، يعنى آنكه دليل خاصى براى اثبات جعل حجيت تخييرى ، كه دليل عام حجيت از اثبات آن عاجز بود ، پيدا شده است و اين دليل ، اخبار تخيير است .
2 . از اهم اخبار تخيير روايت سماعه به نقل از امام صادق عليه السّلام است كه متن آن چنين است : « قال سألته عن الرجل اختلف عليه رجلان من أهل دينه في أمر كلاهما يرويه : أحدهما يأمر بأخذه و الآخر ينهاه عنه ، كيف يصنع ؟ فقال : يرجئه حتى يلقى من يخبره ، فهو في سعة حتى يلقاه » .
3 . استدلال بدين روايت بر اساس آن بخش كلام حضرت است كه فرمود : « او در سعه است » ؛ يعنى مكلف در عمل به هريك از دو خبر متعارض مخير است .
4 . در پاسخ استدلال فوق مىتوان گفت كه مراد از « سعه » آن است كه مكلف ملزم به فحص سريع و سير و سفر براى رسيدن به محضر معصوم و سؤال از او و در نهايت كشف واقع نيست ؛ بلكه تا زمانى كه امكان ملاقات با امام به حسب موقعيت زمانى و مكانىاش براى او فراهم شود ، در گشايش است و حديث از اين كه در خلال اين مدت چه كند ، ساكت است ولى مقتضاى اطلاق مقامىاش آن است كه همان كارى را كه قبل از آمدن دو خبر متعارض مىكرد ، همان كار را مىكند .