تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دروس في علم الأصول ( الحلقة الأولى ) ( قواعد كلى استنباط ) ( فارسى ) — صفحة 478

مساهمون:

ص٤٧٨

خلاصهء مطالب گذشته

1 . در تعارض ميان روايات ، دليل خاص داريم كه بر ترجيح دادن يك خبر بر ديگرى در صورت وجود مرجّح دلالت مىكند . اين دليل خاص اخبار ترجيح است كه به سبب آن از قاعدهء تساقط بيرون مىرويم . 2 . از اهم اخبار ترجيح ، روايت عبد الرحمن بن ابى عبد الله به نقل از امام صادق عليه السّلام است كه فرمود : « إذا ورد عليكم حديثان مختلفان فأعرضوهما على كتاب الله ؛ فما وافق كتاب الله فخذوه و ما خالف كتاب الله فردّوه . فإن لم تجدوهما في كتاب الله فأعرضوهما على أخبار العامّة فما وافق أخبارهم فذروه ، و ما خالف أخبارهم فخذوه » . 3 . روايت مذكور دو مرجّح را به ترتيب بيان كرده است : در مرتبهء اول ترجيح موافق كتاب بر مخالف كتاب ؛ و در صورت عدم وجود مرجّح اول در مرتبهء بعدى ترجيح مخالف عامه بر موافق عامه . 4 . مخالفت خبر با قرآن گاه به شكل تعارض مستقر است و گاه به شكل تعارض غير مستقر . صورت اول در روايت عبد الرحمن مقصود نيست ؛ چون سابقا گفته شد كه حجيت خبر واحد مشروط است به عدم مخالفت و معارضت آن با دليلى قطعى و مراد از مخالفت در آنجا مخالفت به شكل تعارض مستقر بود . پس در اين صورت خبر از حجيت ساقط مىشود ، حتى اگر خبر ديگرى معارض با آن نباشد . در نتيجه آنچه در روايت عبد الرحمن مقصود است صورت دوم است . 5 . بعيد نيست كه مراد از موافقت خبر با قرآن مجرد عدم مخالفت باشد چون همهء جزئيات احكام در قرآن موجود نيست .
دروس في علم الأصول ( الحلقة الأولى ) ( قواعد كلى استنباط ) ( فارسى ) — صفحة 478 | السيد محمد باقر الصدر / رضا اسلامى