تعارض الأدلّة عرفنا فيما سبق أنّ الأدلّة على قسمين و هما :
شرح
[ استاد شهيد بعد از پايان مباحث اصول عملى اين بحث را مطرح و عنوان آن را تعارض ادله نام گذاشتهاند كه شامل تعارض دو اصل عملى و تعارض اصل عملى با دليل محرز نيز مىشود ؛ ولى مرحوم مظفر در اصول الفقه اين بحث را تحت عنوان « تعادل و تراجيح » آوردهاند و آنچه مطرح شده تنها به صورت تعارض دو دليل محرز مربوط مىشود ؛ اما تعارض دو اصل عملى را در مقدمهء بحث اصول عملى و بعد از بحث تعادل و تراجيح آوردهاند و - چنانكه خود اشاره كردهاند - قدما عموما براى بحث خود عنوان « تعادل و تراجيح » را قرار مىدادند ؛ چون مقصود نهايى آنها در اين بحث شناخت احكام مربوط به تعارض دو خبر در صورت تعادل و يا در صورت وجود ترجيح بود . البته عنوان انتخابى در اين كتاب بهتر و جامعتر است و صورت تعارض دليل محرز با اصل عملى را - كه اصوليون مستقلا مطرح نكردهاند - استاد شهيد مطرح كرده و نكات فنى مهمى در آنجا فرمودهاند . با اين حال خود ايشان در المعالم الجديدة به راهى رفتهاند كه نزديك به راه قدما و مشهور است . ]
پيش از اين دانستيم كه ادله بر دو قسم است و آن دو قسم عبارتند از : ادلهء محرزه و