و لو لم يحصل العلم من قول المنذر . و هذا يكشف عن حجّيّة إخبار المنذر [ بما هو إخبار ظنّي ] .
و الجواب على ذلك :
أوّلا : أنّ وجوب التحذّر عند الإنذار لا يكشف عن كون الحذر الواجب بملاك حجّيّة خبر المنذر ، و ذلك لأنّ « الإنذار » يفترض العقاب مسبقا ، و [ يفترض ] كون الحكم منجّزا بمنجّز سابق ، كالعلم الإجمالي أو الشكّ قبل
شرح
اگر بگوييد : به كدام قرينه ، دريافتيد كه حذر واجب است ؟ بلكه شايد مستحب باشد .
گوييم : حذر معنايى است كه قبول مطلوبيت آن مساوى با قبول وجوب آن است ، زيرا حذر در برابر انذار به احكام دين در جايى مطلوب است كه مقتضى عقاب و عذاب اخروى فراهم باشد و اگر در جايى مقتضى عذاب فراهم باشد ، حذر واجب خواهد بود . ] و [ اگر گوييد وجوب حذر از كجا دلالت بر حجيت قول منذر مىكند ، گوييم : ] مقتضى اطلاق [ در ذيل آيه كه مىفرمايد :« لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ »] آن است كه تحذّر به هنگام انذار واجب است گرچه از قول منذر علم حاصل نشود و اين كاشف از حجيت خبر دادن منذر است .
جواب اين استدلال آن است كه :
اوّلا وجوب تحذر به هنگام انذار [ گرچه علم حاصل نشود ] ، كشف از اين امر نمىكند كه حذرى كه واجب است ، به ملاك حجيت خبر منذر است ، [ يعنى وجوب حذر را مىپذيريم ، ولى معلوم نيست كه مسبّب از حجيت خبر منذر باشد ؛ ] به خاطر آنكه انذار [ به معناى ترساندن از عقاب الهى است و هرجا انذار وجود دارد ، عقابى نيز بايد وجود داشته باشد . اما نفس انذار منذر باعث به وجود آمدن اين عقاب نيست ، بلكه تنها از فرض وجود آن خبر مىدهد و وجوب قبول خبر منذر ، ناشى از وجود آن عقابى است كه به سبب ديگرى به اثبات رسيده است ؛ مثلا شخصى مىگويد بترسيد از ستم بر بىپناهان و شما از اين انذار بيمناك مىشويد ، نه به خاطر آنكه قول او حجت است ،